MENU

Zwoegerziekte bij schapen (Visna-maedi) en CAE (Capriene Arthitis-Encephalitis) bij geiten

Wat is zwoegerziekte?

Zwoegerziekte wordt veroorzaakt door een virus. De meeste symptomen worden waargenomen bij schapen van 2 – 3 jaar oud, maar volwassen schapen van alle leeftijden kunnen aangetast worden. Af en toe komt de ziekte ook bij geiten voor. Een van de eerste symptomen is het feit dat de dieren mager worden ondanks een goede eetlust.
De overige symptomen die later optreden zijn een steeds verergerende longontsteking, uierontsteking, gewrichtsontstekingen en verlamming van voornamelijk de achterpoten. Ook worden de wanden van verschillende bloedvaten aangetast. De schapen sterven uiteindelijk 6 tot 12 maanden na de aanvang van de eerste symptomen van de ziekte.

Schapen raken besmet via de neus of de mond; het virus kan worden uitgescheiden via speeksel, neusuitvloei, biest/melk, urine en de faeces.
Waarschijnlijk is de voornaamste manier van overdracht via direct contact of bij lammeren via het drinken van colostrum, maar ook besmetting door contaminatie van voedsel of drinkwater kan voorkomen. Zeer zelden is het mogelijk dat lammeren al voor de geboorte in de baarmoeder besmet raken.

Wat is CAE?

CAE wordt door een virus veroorzaakt dat tot dezelfde familie behoort als zwoegerziekte. Er zijn twee verschillende vormen van CAE:
  • een vorm met zenuwsymptomen die voornamelijk voorkomt bij jonge geitjes van 2 – 4 maanden oud. Eerst raken de geitjes ter hoogte van de achterpoten verlamd en de velamming schuift langzaam naar voren op.
  • een vorm met gewrichtsontstekingen die kunnen variëren in ernst. Deze vorm komt voornamelijk voor bij geiten ouder dan een jaar. Soms kunnen er ook andere symptomen bij komen zoals longontstekingen, uierontstekingen en nierproblemen.

Jonge geitjes worden voornamelijk besmet via melk, mest, urine en speeksel van de moeder. Ook kan besmetting optreden door contaminatie van voedsel of drinkwater.

Behandeling en bestrijding:

Een echte behandeling voor de ziektes is er niet, behandeling met bijvoorbeeld antibiotica is alleen bedoeld om secundaire bacteriële complicaties te vermijden. De meeste schapen sterven binnen een jaar na aanvang van de symptomen.

Om de kudde zwoegerziekte vrij of CAE vrij te krijgen, is het mogelijk alle lammeren moederloos op te fokken en alle aangetaste of seropositieve dieren af te zonderen van de rest van de kudde.

Het is mogelijk om een attest Zwoegervrij CAE vrij aan te vragen. Hiervoor moet er twee keer met 6-12 maanden tussentijd bloed worden genomen op antistoffen van alle dieren die ouder zijn dan 12 maanden. Hierna is er een attest voor een jaar te verkrijgen. Na twee attesten van een jaar is het mogelijk bij gunstig resultaat een attest voor twee jaar te krijgen. De exacte gegevens zijn terug te vinden op de website van het dgz (diergezondheidszorg Vlaanderen).