MENU

Blue Tongue

Hoe wordt blauwe blue tongue veroorzaakt?

Blue tongue is een virus dat wordt overgedragen door cullicoides muggen. De muggen raken geïnfecteerd als ze een ziek dier steken en blijven hierna levenslang andere dieren infecteren. Dieren kunnen elkaar door onderling contact dus niet besmetten. Overdracht van de ziekte kan wel gebeuren door middel van steekwonden (bijvoorbeeld naalden) en via besmet sperma. Een stier of ram die ziek is geweest is tenminste twee a drie maanden onvruchtbaar, vaak als gevolg van de koorts.

Welke dieren worden aangetast door de blue tongue?

Voornamelijk runderen en schapen worden aangetast. Het sterftepercentage bij schapen is veel hoger dan bij runderen. Herten, lama’s en geiten kunnen de ziekte ook krijgen, maar er zijn veel minder van deze dieren besmet geraakt in vergelijking met schapen en runderen. Een rund kan het virus tot maximum 120 dagen bij zich dragen; een schaap maximum 50 dagen. De cullicoidesmuggen die de ziekte overbrengen kunnen niet overleven bij een temperatuur beneden de 10 °C, maar doordat runderen het virus zo lang met zich mee kunnen dragen is het zeker dat de ziekte in het voorjaar weer terug komt.

Symptomen.

Vier tot twaalf dagen nadat de mug het dier heeft gestoken wordt het dier ziek. Het virus tast de wandcellen van vooral de kleine bloedvaten aan. Hierdoor treden er gemakkelijk bloedingen en vochtopeenhopingen op. Vooral bij schapen valt de ‘dikke kop’ op; er is veel oedeem aan de kop en de dieren krijgen moeite met ademen omdat de keelstreek opzwelt. Overal in het lichaam is er verhoogde kans op bloedingen. Er zijn bloedingen via neus en ogen en door bloedingen in het spijsverteringsstelsel kan zwarte mest worden gezien. Uiteindelijk komt het dier in de problemen omdat er te weinig bloed naar de verschillende organen kan worden gevoerd.

De meeste dieren hebben hoge koorts (41 – 42 °C), verwondingen en korsten aan neus en lippen, veel speekselproductie en neusuitvloeiing. Het overvloedige speekselen zorgt vaak voor problemen omdat de dieren er uiteindelijk door kunnen stikken. Door ontsteking en opzwellen van de kroonrand (net boven de klauw) zijn de dieren vaak kreupel en ook stijfheid treedt op door erge spieraantasting. Soms gebeurt het dat uiteindelijk de klauwen loslaten of treden er gewrichtsontstekingen op. Ook oogontstekingen zijn gesignaleerd en in enkele gevallen is de tong blauw verkleurd. Veel schapen verliezen uiteindelijk hun wol.

Momenteel zijn er veel vruchtbaarheidsproblemen; het drachtpercentage ligt lager en er zijn veel vroeggeboortes en abortussen. Wanneer drachtige dieren ziek worden, kunnen er misvormingen optreden bij het kalf of lam.

Behandeling.

  • Een behandeling met pijnstillers en ontstekingsremmers is essentieel. De dieren hebben vaak veel pijn en ook de soms erg hoge koorts moet bestreden worden.
  • Antibiotica kunnen nodig zijn om secundaire bacteriële infecties zoals een longontsteking te voorkomen.
  • Runderen en schapen die niet meer eten en drinken moeten goed verzorgd worden. Water moet worden aangeboden (eventueel aangevuld met elektrolyten). Sommige dieren eten liever zacht geweekt voedsel omdat dit minder pijnlijk is bij het slikken. Indien het onmogelijk is voor de dieren om te drinken, kan het vochttekort worden aangevuld met behulp van infusen. Twee keer per dag propyleenglycol geven kan een extra bron van energie zijn.
  • Wanneer de ademhaling ernstig belemmerd wordt, is het soms nodig extra medicatie te geven in de vorm van vochtafdrijvers of hoestsiroop.
  • Zieke dieren moeten binnen worden gelegd omdat ze extreem gevoelig zijn voor zonlicht.

Preventie en vaccinatie.

  • Blue Tongue is een aangifteplichtige ziekte; het is belangrijk van maximum drie aangetaste dieren op het bedrijf bloed te nemen zodat het gemeld kan worden bij het FAVV door de dierenarts.
  • Regelmatige behandeling van zowel de dieren als de omgeving met insecticiden die voorkomen op bijgevoegde lijst. Hierbij moet wel vermeld worden dat hiermee niet kan worden voorkomen dat de dieren gestoken worden, maar als de mug een ziek rund of schaap steekt gaat hij hierna dood en kan hij geen andere dieren meer besmetten.
  • Op stal komen er minder cullicoidesmuggen voor dan buiten; vooral ’s avonds en ’s nachts zijn de muggen buiten actief  (van één uur voor zonsondergang tot één uur na zonsopgang). Dieren die (’s nachts) op stal staan hebben dus een iets kleinere kans om ziek te worden.
  • Vaccinatie is verplicht voor alle runderen en schapen (met uitzondering van de kalvermesterijen) en vrijwillig voor geiten, herten en lama’s. De vaccinatie moet worden gedaan door de dierenarts. De vergoeding voor de vaccinatiekosten zal bestaan uit 2 euro per rund (met een dubbele basisvaccinatie komt dit neer op 4 euro) en 1,5 euro per schaap, met een minimum van 15 euro. De basisvaccinatie bestaat uit een eenmalige vaccinatie van schapen vanaf een leeftijd van 2,5 maand oud en een dubbele vaccinatie van runderen vanaf een leeftijd van 3 maand oud met 4 weken ertussen. De vaccinatie moet jaarlijks (elk voorjaar) herhaald worden. Waarschijnlijk zal er door middel van verplichte bloednames worden gecontroleerd of alle dieren daadwerkelijk zijn gevaccineerd. Het zal gaan om een geïnactiveerd vaccin en niet om een levend vaccin zodat de dieren zeker niet ziek kunnen worden van de vaccinatie.